Expositie 'Jacob & Coba Ritsema, broer achter zus'

27 juni t/m 13 december 2026

Jacob Ritsema werkt in 1892-1893 als landschapschilder in Elspeet en keert later regelmatig terug naar de Veluwe. In de literatuur wordt Jacob (1869-1943) meestal aangeduid als ‘een broer van de bekende ‘Amsterdamse Joffer’ Coba Ritsema (1876-1961). Terwijl Jacob op 15-jarige leeftijd naar de kunstacademie van Düsseldorf vertrekt, blijft Coba dichter bij huis en ontwikkelt haar talent op de Rijksacademie in Amsterdam. Hun carrières volgen andere paden. Jacob werkt in verschillende kunstenaarskolonies, na Elspeet en Nunspeet werkt hij in Laren en Kortenhoef.

De Amsterdamse Joffers, een collectief van negen vrouwelijke kunstenaars, vormen samen een krachtig netwerk dat hen helpt om zich in de kunstwereld te positioneren. Coba wordt naar voren geschoven als het paradepaardje van de Joffers. Dat vormt een verklaring waarom Coba veel bekender werd dan Jacob Ritsema.

Graag presenteert het Noord-Veluws Kunstmuseum in samenwerking met Stichting Kunsttunnel het werk van Jacob en Coba in één tentoonstelling, waarbij ook aandacht is voor de andere Amsterdamse Joffers. De relatie tussen Coba en Jacob is meer dan een simpele familierelatie; het is een artistiek partnerschap. Jacob stimuleert zijn zeven jaar jongere zus om te schilderen. Hij geeft haar ook schilderlessen als ze eind jaren 1890 allebei in Haarlem wonen. Er blijft tussen Coba en Jacob altijd een nauwe band bestaan.

Coba’s stille, zorgvuldige interieurs en portretten; Jacobs’ weidse en ademende landschappen; en de intieme schilderijen van de Amsterdamse Joffers. Samen ontvouwen zij in de tentoonstelling een beeld van het begin van de twintigste eeuw dat niet draait om stijl, school of genre, maar om houding: een manier van kijken waarin de wereld langzaam wordt. Een stoel met bloemen, een kan die glanst in het ochtendlicht, een koe die herkauwt onder een lage lucht. Het zijn momenten waarin de tijd niet vooruit beweegt, maar dieper wordt.

Kijk voor meer informatie op de website. 

---