Open Monumentendag 2026

‘Veerkrachtig erfgoed, in tijden van onzekerheid’

Zaterdag 12 september is er tijdens Open Monumentendag in de hele gemeente Nunspeet weer van alles te zien en te ontdekken! Het landelijke thema in 2026 is ‘Veerkrachtig erfgoed, in tijden van onzekerheid’. Een thema dat vertaald is naar bijzondere activiteiten in de gemeente Nunspeet, waarbij je de kans krijgt een kijkje te nemen op plekken waar dit normaal gesproken niet zomaar kan. Erg leuk dus om deze dag vrij te plannen en op pad te gaan in de hele gemeente Nunspeet!
Zo kan de toren van de Dorpskerk, ooit door brand verwoest maar weer opgebouwd, beklommen worden. Ook kun je mee met een rondleiding door het centrum van Nunspeet of door een bijzonder gebied bij de stuifduinen aan de Veluwemeerkust.
In de aanloop naar Open Monumentendag is er een lezing en boekpresentatie bij de Schaapskooi in Elspeet, waar de stichting haar 25-jarig bestaan viert. Nieuw dit jaar is een fotowedstrijd.
Vanaf begin september is er een gratis Open Monumentendagboekje verkrijgbaar bij de VVV’s en bij de gemeente Nunspeet.

Beklim de toren of boek een rondleiding bij de stuifduinen

Altijd al de toren van de Hervormde Dorpskerk willen beklimmen? Dat kan tijdens Open Monumentendag! Van 10.00 tot 16.00 uur kan er elk uur een kleine groep van start gaan. Per keer kunnen er maximaal 3 personen mee. Je gaat onder begeleiding van een gids en je dient 12 jaar of ouder te zijn. De klim is gratis, opgeven is wel verplicht.
Een kijkje nemen bij de stuifduinen aan de Veluwemeerkust is een andere mogelijkheid deze zaterdag.
Een unieke kans, want dit gebied is alleen op Open Monumentendag toegankelijk. Vanaf 13.30 uur geeft een gids van Nuwenspete een rondleiding in het normaal afgesloten gebied. Deelname is gratis, online reserveren is verplicht.
Ook in Nunspeet kun je deelnemen aan een rondleiding, namelijk een Erfgoedwandeling door het dorp. De gids zal van alles vertellen over het thema ‘Veerkrachtig erfgoed’ in Nunspeet. Tijdens de route kom je langs allerlei bijzondere gebouwen en sporen uit het verleden. De start is om 10.30 uur vanaf het VVV kantoor in Nunspeet de wandeling duurt ongeveer 1,5 uur. Deelname kost € 2,50.
Graag opgeven voor bovengenoemde activiteiten via de website van Nunspeet uit de Kunst op www.nunspeetuitdekunst.nl/excursies-reserveren.
De molens in Nunspeet en Elspeet hebben deze monumentendag hun eigen programma’s. Er kan van alles bezichtigd worden en indien mogelijk zullen de molens draaien, de tijden vind je in het Open Monumentendagboekje.

Lezing over schaapskooi, tentoonstelling ‘Opgedoken kunst‘

Vrijdagmiddag 4 september staat, als opwarmer naar Open Monumentendag, een boeiende lezing over de schaapskooi in Elspeet gepland.
Deze zal gegeven worden door Gerard Mulder. Stichting Schaapskudde gemeente Nunspeet bestaat dit jaar 25 jaar! De stichting heeft hier diverse activiteiten omheen georganiseerd, waaronder ‘Fotofietsroute de KUDDE‘. Tijdens de lezing hoor je allerlei wetenswaardigheden over de kudde, die al zo lang bijdraagt aan het cultureel erfgoed van Elspeet.
Het Noord-Veluws Kunstmuseum is tijdens Open Monumentendag gratis te bezoeken. Zie in de tentoonstelling ‘Opgedoken’ hoe oude monumentale werken weer tot leven zijn gebracht.
Bij de Vrije Academie kun je deze dag naar binnen lopen voor een bezichtiging en informatie.

Fotowedstrijd ‘Vastgelegd Verleden’ en boekje

Nieuw onderdeel is dit jaar een fotowedstrijd met de titel ‘Vastgelegd Verleden’. Ga jij op pad tijdens Open Monumentendag en maak jij de mooiste foto van een monument in de gemeente Nunspeet? Je kunt dan leuke prijzen winnen. De jury let op technische aspecten, maar vindt compositie, creativiteit en originaliteit allemaal even belangrijk. Wil jij meedoen? Kijk dan onderaan deze pagina voor alle informatie over hoe je mee kunt doen en waar de foto aan moet voldoen.
Vanaf begin september is er een gratis Open Monumentendagboekje verkrijgbaar bij de VVV informatiepunten en bij de gemeente Nunspeet. Hierin vind je een overzicht van het programma, achtergrondinformatie over de opengestelde locaties en verschillende leuke excursies waar je je voor op kunt geven. In het boekje zijn ook enkele bonnen met leuke horeca aanbiedingen opgenomen. Kijk voor de meest actuele informatie in onze agenda.
De organisatie van dit alles is in handen van het Comité Open Monumentendag, bestaande uit afvaardigingen van de gemeente Nunspeet, Nunspeet uit de Kunst, Heemkundige vereniging Nuwenspete, Dorpsvereniging Vierhouten en de Gemeente Nunspeet.

Monumenten in Nunspeet

De gemeente Nunspeet is rijk aan monumenten. Behalve 120 gemeentelijke monumenten vind je er maar liefst 65 rijksmonumenten. Voorbeelden hiervan zijn de toren van de Dorpskerk in het centrum van Nunspeet, de drie molens in Nunspeet, Hulshorst en Elspeet, de Nederlands Hervormde Kerk in Elspeet en de bijbehorende pastorie, diverse boerderijen en woonhuizen en nog veel meer. Mooie voorbeelden van misschien minder bekende gemeentelijke monumenten zijn bijvoorbeeld de muziekkoepel in het Oranjepark en het schakelstation aan de Elektraweg. De gemeente telt ook maar liefst 55 van rijkswege beschermde grafheuvels. Na buurgemeente Epe, de meeste van ons land.

Jaarlijks evenement met actueel thema

Elk jaar in het tweede weekend van september is de Open Monumentendag. Tijdens dit weekend openen duizenden monumenten gratis hun deuren voor het grote publiek. Open Monumentendag verbindt mensen met monumenten en laat zien dat de verhalen en schoonheid van monumenten een verrijking voor onze leefomgeving en voor onszelf zijn.
Het thema is dit jaar ‘Veerkrachtig erfgoed in tijden van onzekerheid.’ Eeuwenlang boden monumenten ons bescherming tegen gevaren van buitenaf. Nu worden ze zelf geconfronteerd met nieuwe uitdagingen: van de effecten van klimaatverandering tot het tekort aan vakmensen die deze bijzondere plekken kunnen onderhouden en doorgeven.
Toch laten monumenten hun kracht zien. Ze staan symbool voor herstel, vernieuwing en het vermogen om mee te bewegen met veranderende tijden. Voorbeelden zijn forten en bunkers die ons land beschermden of bijzondere panden die opnieuw zijn opgebouwd na brand, overstroming of oorlog. Maar ook gebouwen die verwaarloosd raakten en na verduurzaming en restauratie weer klaar zijn voor de toekomst.

Open Monumentendag Fotowedstrijd

Wie maakt de mooiste monumentenfoto in de gemeente Nunspeet en wint de Open Monumentendag Fotowedstrijd 2026!

Heb jij een passie voor fotografie én voor monumenten en lijkt het jou helemaal te gek dat jouw foto straks hangt in het Noord-Veluws Museum! Dan is dit je kans! Het Comité Open Monumentendag gemeente Nunspeet organiseert dit jaar een fotowedstrijd in samenwerking met het Noord-Veluws Museum.
Het Comité OMD Nunspeet trapt al een volle week vóór de landelijke Open Monumentendag af, op 4 september in samenwerking met de Stichting Schaapskudde Elspeet. De Open Monumentendag zelf is op zaterdag 12 september 2026. Dus lekker veel tijd om op pad gaan! Maak je mooiste, meest bijzondere monumentenfoto, stuur die uiterlijk 15 september in en misschien win jij dan die mooie prijzen!

Wie: Iedereen! Er zijn twee leeftijdscategorieën: jeugd tot 18 jaar & 18 jaar en ouder.

Wanneer: Foto’s kunnen ingestuurd worden van 7 t/m 15 september 2026

Waar: meer informatie over hoe aan te leveren volgt

Wat kun je winnen:

• Een cadeaubon van € 25, –
• Gratis toegangskaarten voor het Noord-Veluws Kunstmuseum voor twee personen
• De winnende foto’s komen tot 1 februari 2027 op een ereplek te hangen en gaan daarna naar de winnaars
• Publicatie met vermelding in het Open Monumentendagboekje van 2027

Jury: De jury let op technische aspecten, maar vindt compositie, creativiteit en originaliteit allemaal even belangrijk.
Meer weten? Hier lees je alle toetsingscriteria.
Een klein team van professionals beoordeeld de foto’s, te weten:

• Wineke Allersma – Voorzitter Comité OMD Nunspeet en erfgoed professional
• Bram van de Biezen – professioneel fotograaf en fotojournalist
• Roeland Robert – Directeur Noord-Veluws Museum